Stanley Kubrick
- Bilinen alanı
- Yönetmenlik
- Doğum
- 26 Temmuz 1928, Manhattan, New York City, New York, USA
- Ölüm
- 7 Mart 1999
Biyografi
Stanley Kubrick, 26 Temmuz 1928 tarihinde Manhattan, New York, ABD'de dünyaya geldi. Sinema tarihinin en yenilikçi, titiz ve etkili yönetmenlerinden biri olarak kabul edilen Kubrick, kariyerine 1940'larda New York'taki Look dergisinde fotoğrafçı olarak başladı. Bu deneyim, onun kendine özgü görsel stilinin ve kompozisyon konusundaki ustalığının temellerini attı.
1950'lerin başında "Day of the Fight" (1951) gibi kısa belgesellerle yönetmenliğe adım attı. Kendi finanse ettiği ilk uzun metrajlı filmleri "Fear and Desire" (1953) ve "Killer's Kiss" (Katilin Öpücüğü) (1955) ile sinemaya giriş yaptı. Asıl çıkışını ise karmaşık kurgusuyla dikkat çeken "The Killing" (Son Darbe) (1956) adlı soygun filmiyle gerçekleştirdi. Bu filmi, Kirk Douglas'ın başrolünde olduğu, I. Dünya Savaşı'nı konu alan güçlü savaş karşıtı filmi "Zafer Yolları" (Paths of Glory) (1957) takip etti ve bu filmle uluslararası alanda tanındı.
1960 yılında, yapım sürecinde anlaşmazlıklar yaşadığı ve sanatsal kontrolünü tam olarak kullanamadığı tek filmi olan "Spartaküs" (Spartacus) filmini yönetti. Bu deneyimin ardından, stüdyo sisteminin kısıtlamalarından kaçınmak için İngiltere'ye taşındı ve kariyerinin geri kalanını burada geçirdi.
İngiltere'de çektiği ilk film, tartışmalı bir roman uyarlaması olan "Lolita" (1962) oldu. Ardından, Soğuk Savaş hicvi ve kara komedinin zirvelerinden biri olarak kabul edilen "Dr. Garipaşk" (Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb) (1964) filmini yönetti.
1968'de, sinema dilini yeniden tanımlayan, çığır açıcı bilimkurgu başyapıtı "2001: Bir Uzay Destanı" (2001: A Space Odyssey) ile sinema tarihine geçti. Bu filmi, şiddet ve özgür irade temalarını işleyen, distopik bir kült klasiği haline gelen "Otomatik Portakal" (A Clockwork Orange) (1971) izledi. 1975'te, tamamı doğal ışık ve mum ışığı kullanılarak çekilen, teknik ve görsel bir şaheser olan "Barry Lyndon" (1975) ile eleştirmenlerin beğenisini topladı. 1980'de, psikolojik korku türünün en ikonik filmlerinden biri olan "Cinnet" (The Shining) ile gişede büyük başarı yakaladı. Yedi yıllık bir aradan sonra, Vietnam Savaşı'nı konu alan "Full Metal Jacket" (1987) ile bir kez daha savaş temasını işledi.
Kubrick, son filmi olan "Gözleri Tamamen Kapalı" (Eyes Wide Shut) (1999) filminin kurgusunu tamamladıktan kısa bir süre sonra, 7 Mart 1999 tarihinde 70 yaşındayken Childwickbury Manor, Hertfordshire, İngiltere'deki evinde uykusunda geçirdiği kalp krizi nedeniyle hayatını kaybetti.
Bilinen yapımları
- 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Film)
- Cinnet (1980, Film)
- Gözü Tamamen Kapalı (1999, Film)
- Otomatik Portakal (1971, Film)
- Full Metal Jacket (1987, Film)
- Dr. Garipaşk (1964, Film)
Filmografi: Oyunculuk
- Kubrick's War: The Making of Full Metal Jacket (2026, Film · Self - Director/Self - Producer/Self - Co-Screenwriter, Full Metal Jacket(archive footage) (archive sound))
- La naranja prohibida (2021, Film · Self (archive footage))
- Kubrick by Kubrick (2020, Film · Self (archive footage))
- Making Waves: The Art of Cinematic Sound (2019, Film · Self (archive footage))
- Stanley Kubrick Considers the Bomb (2019, Film · Self (archive footage))
- Secrets of British Animation (2018, Film · Self (archive Footage))
- Trumbull Land (2018, Film · Self (archive footage))
- Filmworker (2018, Film · Self (archive footage))
- Making Barry Lyndon (2017, Film · Self (Archival Audio))
- S is for Stanley (2016, Film · Self (archive footage))
- Kubrick Remembered (2014, Film)
- Un voyageur (2013, Film · Self (archive footage))
- Bert Stern - Original Madman (2011, Film)
- Il était une fois… Orange Mécanique (2011, Film · Self (archive footage))
- View from the Overlook: Crafting 'The Shining' (2007, Film)
- 2001: A Space Odyssey – What Is Out There? (2007, Film · Self (archive footage))
- The Visions of Stanley Kubrick (2007, Film)
- Lost Kubrick: The Unfinished Films of Stanley Kubrick (2007, Film · Self (archive footage))
- Opération Lune (2002, Film · Self (archive footage))
- Look: Stanley Kubrick! (2001, Film · Self)
- Stanley Kubrick - Ein Leben für den Film (2001, Film · Self (Archive footage))
- 2001: The Making of a Myth (2001, Film)
- Inside: 'Dr. Strangelove or How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb' (2000, Film)
- Gözü Tamamen Kapalı (1999, Film · Man at Café Sonata (uncredited))
- Full Metal Jacket (1987, Film · Murphy (voice) (uncredited))
- James Mason: The Star They Loved to Hate (1984, Film · Self - 'Lolita' premiere (archive footage) (uncredited))
- Six Kinds of Light - John Alcott (1983, Film · Self)
- Making 'The Shining' (1980, Film · Self)
- 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Film · Astronaut Breathing (voice) (uncredited))
- Lionpower from MGM (1967, Film · Self (uncredited))
Filmografi: Senaryo
- National Theatre Live: Dr. Strangelove (2025, Film)
- Gözü Tamamen Kapalı (1999, Film)
- Full Metal Jacket (1987, Film)
- Cinnet (1980, Film)
- Barry Lyndon (1975, Film)
- Otomatik Portakal (1971, Film)
- 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Film)
- Dr. Garipaşk (1964, Film)
- Zafer Yolları (1957, Film)
- Son Darbe (1956, Film)
- Killer's Kiss (1955, Film)
Filmografi: Ekip
- Yapay Zeka (2001, Film)
Filmografi: Yapım
- Yapay Zeka (2001, Film)
- Gözü Tamamen Kapalı (1999, Film)
- Full Metal Jacket (1987, Film)
- Cinnet (1980, Film)
- Barry Lyndon (1975, Film)
- Otomatik Portakal (1971, Film)
- 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Film)
- Dr. Garipaşk (1964, Film)
- Zafer Yolları (1957, Film)
- Killer's Kiss (1955, Film)
- Korku ve Arzu (1953, Film)
- Day of the Fight (1951, Film)
Filmografi: Yönetmenlik
- Gözü Tamamen Kapalı (1999, Film)
- Full Metal Jacket (1987, Film)
- Cinnet (1980, Film)
- Barry Lyndon (1975, Film)
- Otomatik Portakal (1971, Film)
- 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Film)
- Dr. Garipaşk (1964, Film)
- Lolita (1962, Film)
- Spartaküs (1960, Film)
- Zafer Yolları (1957, Film)
- Son Darbe (1956, Film)
- Killer's Kiss (1955, Film)
- The Seafarers (1953, Film)
- Korku ve Arzu (1953, Film)
- Day of the Fight (1951, Film)
- Flying Padre (1951, Film)
Filmografi: Görsel efekt
- 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Film)
Filmografi: Görüntü
- Zafer Yolları (1957, Film)
- Killer's Kiss (1955, Film)
- The Seafarers (1953, Film)
- Korku ve Arzu (1953, Film)
- Day of the Fight (1951, Film)
- Flying Padre (1951, Film)
Filmografi: Kurgu
- Killer's Kiss (1955, Film)
- The Seafarers (1953, Film)
- Korku ve Arzu (1953, Film)
Filmografi: Ses ve müzik
- Killer's Kiss (1955, Film)
- The Seafarers (1953, Film)